Thứ 4, ngày 24 tháng 10 năm 2018

Sinh lý bệnh đau

Đau do kích thích đau quá mức (tổn thương mô nhưng không có tổn thương thần kinh). Loại đau này rất hay gặp trong thực tế, khi kích thích đau quá mức, những thụ thể đau ở ngoại vi sẽ tiếp nhận và dẫn truyền thông tin đau về não và cảm giác đau xuất hiện. Ở đây dây thần kinh dẫn truyền đau không bị tổn thương, hệ thống dẫn truyền đau từ ngoại vi đến trung ương vẫn nguyên vẹn. Một mặt khác, ở chỗ mô tổn thương đồng thời cũng xuất hiện những chất gây đau (histamin, serotonin,…). Những chất này sẽ hoạt hoá trực tiếp các thụ thể đau làm cho chúng nhạy cảm với kích thích đau. Về mặt điều trị phải tác động vào chính quá trình ngoại vi (điều trị căn nguyên) hoặc hạn chế kích thích đau bằng các thuốc chống đau hoặc cắt những thông tin đau (làm block vô cảm, phẫu thuật cắt thần kinh,…).

Đau do mất đường dẫn truyền cảm giác vào (đau do tổn thương thần kinh). Đây là những chứng đau mạn tính xuất hiện sau tổn thương một dây thần kinh cảm giác ngoại vi hoặc của chính hệ thần kinh trung ương. Bởi vậy, cơ chế sinh đau ở đây là cơ chế thần kinh. Đặc điểm của loại đau này là khu trú ở một vùng da mất cảm giác (vô cảm đau) hoặc giảm cảm giác (giảm cảm giác đau); về lâm sàng có những triệu chứng như đau liên tục, rát như bị bỏng, hoặc đau như bị xoắn lại,…thỉnh thoảng lại dội lên những cơn đau kịch phát ngắn như tia chớp, giống như khi bị điện giật. Cơ chế sinh bệnh của chứng đau này hiện nay vẫn chưa được biết rõ. Có giả thuyết nêu lên đây là sự mất thăng bằng giữa những sợi thần kinh ức chế và kích thích trong đó các sợi kích thích chiếm ưu thế. Về mặt điều trị, các thuốc chống đau thông thường không có tác dụng. Chống đau có hiệu quả là các thuốc chống trầm cảm ba vòng, chống động kinh, các kỹ thuật kích thích điện thần kinh qua da, ngoài màng cứng hoặc đồi thị.

Đau do căn nguyên tâm lý. Những đặc điểm của loại đau này là: triệu chứng học về đau không điển hình, khám lâm sàng bệnh nhân không thấy có gì bất thường, các xét nghiệm cận lâm sàng chủ yếu là thăm dò tổn thương sinh lý (như ghi điện cơ) đều âm tính. Đau do căn nguyên tâm lý không thể chỉ đơn thuần là một chẩn đoán loại trừ. Muốn chẩn đoán quyết định phải dựa trên những kết quả dương tính của khám bệnh tâm - bệnh lý. Có thể phát hiện những căn nguyên như: hysteria, trầm cảm ẩn, bệnh tưởng,…Cần phải chẩn đoán sớm chứng đau này để khỏi phải làm những xét nghiệm vô ích và dùng những thuốc không thích hợp. Điều trị dựa trên việc sử dụng lâu dài các thuốc chống trầm cảm và/hoặc thuốc an thần, củng cố mối quan hệ thầy thuốc - bệnh nhân, tuỳ trường hợp dùng những phương pháp tâm lý như thư giãn, thôi miên và liệu pháp tâm lý,…


PAIN.VN/IASP-PAIN.ORG


































 

PAIN.VN COPYRIGHT   |  
TRANG THÔNG TIN DỰ ÁN ĐÔNG Y VIỆT
Đau Cột sống và Thần kinh - Cơ - Khớp  |  Không tự ý áp dụng thông tin trên PAIN.VN để chẩn đoán và điều trị